درسنامه آموزشی تجارت الکترونیک و امنیت شبکه کلاس دوازدهم شبکه و نرم افزار رایانه (صنعت)
پودمان 5: نصب و راه اندازی شبکه افزارها
واحد یادگیری 5
آیا تا به حال پی بردهاید
- مأمورین پلیس چگونه از ترافیک موجود در خیابانهای سطح شهر مطلع میشوند؟
- دوربینها در چه نقاطی از یک فروشگاه نصب شوند که تمام قسمتهای آن قابل مشاهده باشد؟
- نگهبان یک کارخانه چگونه میتواند بفهمد مثلاً 3 روز قبل چه کسی بدون اجازه وارد انبار شده است؟
- اگر از نگهبان پرسیده شود سه ماه قبل ساعت 11 صبح چه کسی در انبار را باز کرده، میتواند پاسخ دهد؟
- آیا مدیر یک شرکت در طول مدت مأموریت خارج از شهر، میتواند بر کارمندان خود نظارت داشته باشد؟
هدف از این واحد شایستگی، نصب، راهاندازی و استفاده از دوربینهای تحت شبکه است.
استاندارد عملکرد
نصب و راهاندازی شبکه افزارهای تحت شبکه، مدیریت و دسترسی به آنها از طریق شبکههای محلی و اینترنت
دوربینهای تحت شبکه
تاکنون در جادهها تابلوهایی که روی آن نوشته «این محور با دوربین کنترل میشود» را مشاهده کردهاید؟
آیا در برخی از فروشگاهها تابلوی «این مکان مجهز به دوربین مداربسته است» را مشاهده کردهاید؟
چرا در فروشگاهها و یا جادهها دوربین نصب میکنند؟ چرا بهوسیلهٔ تابلوهای مختلف، وجود داشتن دوربین را اعلام میکنند؟

در سامانههای حفاظتی و نظارت تصویری، برای اهداف خاصی از جمله کنترل ترافیک، نظارت بر عملکرد کارکنان، جلوگیری از سرقت و مواردی دیگر از دوربینهای تحت شبکه و از پروتکلهای شبکه برای ارسال اطلاعات استفاده میکنند در شکل 1 اجزای یک مدل از این نوع دوربینها نشان داده شده است. البته اجزایی مانند دکمه Reset و کانکتورهای Audio In ،Alarm Out ،Alarm In و Audio Out ممکن است در برخی از مدلها وجود نداشته باشد.
حسگر تصویر
تصویر چگونه تولید میشود و چه پارامترهایی در کیفیت تصویر مؤثر است؟
در دوربینها یک حسگر تصویر وجود دارد که مهمترین بخش از فرایند تولید تصویر را بر عهده دارد. حسگر تصویر، قطعهای الکترونیکی است که پرتوهای نور بازتابیده از صحنه مورد نظر را به سیگنال تبدیل میکند. سیگنالهایی که بهوسیله حسگر تصویر تولید میشوند، پس از انجام یک مجموعه از پردازشها به دادههای دیجیتال تبدیل میشوند. این دادهها در واقع اطلاعات دیجیتال شده تصویر صحنهٔ مورد نظر هستند. حسگر از میلیونها قطعه کوچک به نام پیکسل تشکیل شده است. در دوربینهای تحت شبکه از فناوریهای مختلفی برای ساخت و تولید حسگر استفاده میشود که دو نوع آنها CCD و CMOS هستند. ابعاد و فناوری ساخت حسگرها در کیفیت تصویر ایجاد شده مؤثر است.
پژوهش (صفحهٔ 185 کتاب درسی)
تحقیق کنید تفاوتهای دو نوع حسگر CCD و CMOS چیست؟
لنز
به دو تصویر زیر که به وسیله یک دوربین گرفته شده است دقت کنید.
چرا تصویر سمت چپ واضح نیست؟
برای ایجاد تصویر واضح و شفاف، علاوهبر حسگر به قطعهٔ دیگری به نام لنز نیاز داریم.
وظیفه لنز متمرکز کردن پرتوهای نور بازتابی از صحنه، روی حسگر تصویر است. هر چقدر میزان تمرکز نور بیشتر باشد، تصویر واضحتر میشود. به تصویری که کاملا واضح بوده و مات نباشد، اصطلاحاً فوکوس (Focus) گفته میشود. لنزها علاوهبر فوکوس کردن تصویر، محدوده دید را نیز مشخص میکنند. تصاویر شکل زیر بهوسیلهٔ یک دوربین از یک نقطه ولی با سه لنز متفاوت گرفته شده است.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 186 کتاب درسی)
در مورد تصاویر شکل بالا در کلاس بحث کنید.
به وسعت محدوده افقی از صحنه که در تصویر دیده میشود، زاویه دید (Angle of view) میگویند و واحد آن درجه است. با توجه به کاربرد و محل نصب دوربینهای تحت شبکه، شرکتهای سازنده دوربین از لنزهای مختلفی استفاده میکنند. لنزها از نظر فاصله کانونی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند.
1- ثابت (Fixed)
2- متغیر (Varifocal)
3- موتوردار (Motorized)
لنزهای ثابت
در این لنزها فاصله کانونی ثابت است، بنابراین زاویه دید ثابت دارند. واحد اندازهگیری فاصله کانونی میلیمتر (mm) است و معمولاً در لنزهای ثابت اندازه آن روی لنز نوشته میشود.
پژوهش (صفحهٔ 187 کتاب درسی)
با توجه به شکل بالا در رابطه با مفهوم فاصله کانونی تحقیق کنید.
زاویه دید دوربین به اندازه فاصله کانونی لنز و حسگر تصویر بستگی دارد. در جدول زیر زاویه دید برای لنزهای مختلف با دو نوع حسگر تصویر متفاوت با اندازههای $\frac{1}{4}$ و $\frac{1}{3}$ اینچ نشان داده شده است. ستون Recognition مقدار تقریبی فاصله یک موضوع خاص تا دوربین را برای اینکه تصویر آن قابل تشخیص باشد، نشان میدهد.

کنجکاوی
فرض کنید میخواهیم از دوربینی استفاده کنیم که اندازه حسگر آن $\frac{1}{3}$ اینچ است و از فاصله حدود 3 متر زاویه دیدی حدود 70 درجه داشته باشیم. با توجه به اطلاعات جدول بالا چه لنزی پیشنهاد میکنید؟
لنزهای Varifocal
در این لنزها فاصله کانونی متغیر است، به همین دلیل زاویه دید آنها قابل تغییر است. این لنزها عموماً با دو عدد معرفی میشوند که محدوده تغییر فاصله کانونی را نشان میدهند. برای مثال لنز 60-6 که فاصله کانونی آن از 6mm تا 60mm قابل تغییر است. این لنزها زمانی استفاده میشود که در انتخاب محل نصب دوربین محدودیت وجود داشته باشد و ناچار شویم دوربین را دورتر و یا نزدیکتر از مکان مورد نظر نصب کنیم، سپس بهصورت دستی فاصله کانونی لنز را تغییر دهیم تا تصویر مورد نظر حاصل شود.
این لنزها دارای دو دستگیره هستند که بهوسیله یکی از آنها زاویه دید تغییر میکند و بهوسیله دیگری تصویر فوکوس میشود. به دستگیرهها در شکل زیر توجه کنید.
لنزهای Motorized
این لنزها مشابه لنزهای Varifocal هستند. با این تفاوت که فاصله کانونی آنها بهوسیله فرمان از راه دور و بهوسیله موتور تغییر میکند. فوکوس تصویر در این نوع لنز بهصورت خودکار صورت میگیرد.
انواع دوربینهای تحت شبکه از نظر شکل ظاهری
دوربینها از نظر شکل ظاهری دارای اشکال مختلفی هستند.
1- دوربینهای Dome
معنی واژه Dome گنبد است و به دوربینهایی میگویند که به شکل گنبد هستند. این دوربینها با اندازه و طرحهای متنوع برای نصب زیر سقف طراحی و ساخته شدهاند.
در فضاهای تاریک یا مکانهایی که نور کافی وجود ندارد، باید حداقل روشنایی مورد نیاز دوربین فراهم شود. گاهی اوقات امکان روشن کردن لامپ وجود ندارد یا برای صرفهجویی در مصرف برق لامپها را خاموش میکنند. به همین دلیل شرکتهای سازنده روی برخی از این دوربینها LED-IR نصب میکنند که به آنها IR - Dome گفته میشود. در این دوربینها به محض تاریک شدن محیط، LEDها روشن شده و نور لازم را تأمین میکنند. هر چقدر تعداد و اندازه LEDها بیشتر باشد، محدوده بیشتری روشن خواهد شد که معمولاً در مشخصات دوربین ذکر میشود.
این LEDها نور مادون قرمز تولید میکنند و حسگر تصویر نسبت به این نور حساس است. حساس بودن حسگر به نور مادون قرمز سبب غیرطبیعی شدن رنگ تصویر در نور معمولی میشود. به تصویر زیر دقت کنید.

برای حل این مشکل، از فیلتر امواج مادون قرمز در طول روز استفاده میشود. به این فیلترها IR-CUT میگویند. فیلتر -IR CUT در طول روز فعال شده، مانع رسیدن نور مادون قرمز به حسگر میشود و به محض تاریک شدن فضا غیرفعال میشود.
2- دوربینهای بولت IR Bullet) IR)
این دوربین نیز به شکلهای مختلف و معمولاً برای نصب روی دیوار یا دکل طراحی شده است.
3- دوربینهای box (صنعتی)
نوع دیگری از دوربینها که بیشتر برای نصب روی دیوار و یا دکل طراحی شدهاند، به دوربینهای صنعتی مشهور هستند. این دوربینها بدون LED - IR و لنز ساخته میشوند و با توجه به مکان نصب دوربین و صحنهٔ مورد نظر، لنز مناسب روی آن نصب میشود.
4- دوربینهای گردان (PTZ) یا Speed Dome
گاهی نیاز است دوربین توانایی چرخش در جهات مختلف و امکان بزرگنمایی (zoom) روی موضوعات خاصی را داشته باشد. در این صورت از دوربینهایی استفاده میشود که به آنها PTZ میگویند. میزان بزرگنمایی و سرعت چرخش در مدلهای مختلف متفاوت است. مانند 10XZoom که قدرت بزرگنمایی 10 برابر دارد. از این نوع دوربینها بیشتر در خارج ساختمان و فضاهای نسبتاً بزرگ استفاده میکنند و معمولاً روی دکلها یا دیوارهای بلند نصب میشوند. برخی از این نوع دوربینها LED_IR دارند. این دوربینها از طریق بستر شبکه کنترل میشوند.
پژوهش (صفحهٔ 190 کتاب درسی)
تحقیق کنید چرا به این نوع دوربینها PTZ میگویند.
5- دوربین سوزنی (pinhole)
در مکانهایی که فضای کافی برای نصب دوربین وجود ندارد، از این نوع دوربین استفاده میشود. یکی از موارد استفاده از این دوربینها در دستگاههای خودپرداز بانکها است.
6- دوربینهای بیسیم
در برخی مکانها بهدلایل مختلف امکان سیمکشی برای نصب دوربین وجود ندارد. در این صورت میتوان از دوربینهای تحت شبکه بیسیم استفاده کرد. برای تمام دوربینهایی که ذکر شد نوع بیسیم آن نیز وجود دارد.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 191 کتاب درسی)
دربارهٔ دلایل عدم امکان سیمکشی برای نصب دوربین در گروه بحث کنید و آنها را بنویسید. سپس دلایل خود را با گروه دیگر مقایسه کنید.
1- .....................
2- .....................
3- .....................
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 191 کتاب درسی)
- دوربین موجود در کارگاه را بررسی کرده، نوع آن را از نظر شکل ظاهری مشخص کنید. بررسی کنید آیا دارای LED-IR است؟
- اگر در محیط هنرستان دوربین وجود دارد، گزارش بررسی انواع دوربینهای موجود را در کلاس ارائه دهید.
کنجکاوی
اگر تلفن همراه شما ناگهان در یک ظرف آب بیفتد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ آیا وسیلهٔ برقی میشناسید که چنانچه در معرض آب قرار گیرد، آسیب نبیند؟
برخی از دوربینهای تحت شبکه این قابلیت را دارند که در فضای باز نصب شوند و در صورتیکه در معرض باران و یا گردوغبار قرار گیرند، بدون مشکل کار میکنند. دوربینهای بولت IR و دوربینهای گردان معمولاً از این نوع هستند؛ ولی دوربینهای باکس چنین ویژگی را ندارند. به همین دلیل اگر لازم شود این نوع دوربین در فضای باز مورد استفاده قرار گیرد، برای محافظت در برابر باران و گردوغبار، باید آنها را داخل روکشهای (cover) خاصی قرار دهند. این روکشها قابلیت نصب در فضای باز را دارند. علاوهبر این برخی از آنها مجهز به فن خنک کننده برای مناطق گرم و گرماساز برای مناطق سرد نیز هستند.
تغذیه دوربین
بیشتر دوربینهای تحت شبکهٔ ثابت به تغذیه 12 ولت مستقیم و دوربینهای گردان به تغذیه 220 ولت جریان متناوب نیاز دارند؛ ولی بسیار مهم است که همیشه قبل از متصل کردن منبع تغذیه به دوربین با مراجعه به دفترچه مشخصات فنی دوربین و یا با مشاهده برچسب دوربین، تغذیه مورد نیاز آن را مشخص کنیم. برخی از دوربینهای تحت شبکه ویژگی PoE دارند و تغذیه مورد نیاز خود را از سوییچ شبکه تأمین میکنند. در این صورت لازم است سوییچ شبکه هم PoE بوده، ولتاژ PoE سوییچ و دوربین یکسان باشند.
جانمایی دوربین
نصب و راهاندازی دوربینهای تحت شبکه دارای مراحل مختلفی است. یکی از مهمترین این مراحل جانمایی دوربین و انتخاب لنز مناسب است. برخی از تولیدکنندگان دوربینهای تحت شبکه، بهصورت برخط از طریق تارنما یا بهوسیلهٔ نرمافزاری که میتوان آن را از تارنما بارگیری کرد، جانمایی دوربین و انتخاب لنز مناسب را برای مشتریان خود تسهیل میکنند. علاوهبر آنها نرمافزارهای زیادی در این رابطه وجود دارد که یکی از آنها IP Video System Design Tool است.
فیلمها را مشاهده کرده، با استفاده از نرمافزار IP Video system design tool فعالیت کارگاهی را انجام دهید.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 192 کتاب درسی)
- نقشه کارگاه را که در لوح فشرده همراه هنرجو قرار دارد، در نرمافزار وارد کنید و دوربینها را در جایی قرار دهید که دید مناسبی روی در کارگاه داشته باشید و تمام رایانههای موجود در کارگاه تحت پوشش دوربینها قرار گیرد.
- در طرحی که ارائه میکنید به هر کدام از دوربینها یک شماره اختصاص داده، جدول زیر را تکمیل کنید.
| شماره دوربین | شکل ظاهری دوربین | لنز دوربین |
NVR
در مکانهایی که دوربین نصب میشود، برای ضبط تصاویر از یک دستگاه مخصوص به نام Network Video Recorder) NVR) استفاده میکنند که از طریق شبکه به دوربینها متصل میشود. این دستگاه معمولاً دارای درگاه HDMI و VGA است که بهصورت مستقیم به صفحه نمایش وصل شده، تصاویر دوربینها را نمایش میدهد. بههمین دلیل هنگام جانمایی دوربینها و طراحی شبکه مربوط به آنها بهتر است محل نصب NVR نزدیک صفحه نمایش باشد.
جدول ارزشیابی شایستگیهای غیرفنی، ایمنی، بهداشت و توجهات زیست محیطی

ارزشیابی مرحله 1

مشخصات فنی دوربینهای تحت شبکه
به جز حسگر تصویر، لنز دوربین و شکل ظاهری دوربینها، چه مشخصات دیگری برای انتخاب و تهیه یک دوربین تحت شبکه اهمیت دارد؟
برای یافتن پاسخ این سؤال، باید اطلاعات بیشتری از مشخصات فنی دوربینهای تحت شبکه داشته باشیم. برخی از این مشخصات عبارتاند از:
- وضوح تصویر
هرگاه یک عکس را بزرگنمایی کنیم، جزئیات موجود در تصویر با کیفیت کمتری نشان داده خواهد شد. در مکانهایی که جزئیات اهمیت دارد، باید از دوربینهایی استفاده شود که تصاویری با وضوح بیشتر تولید میکنند. دوربینهای تحت شبکه با وضوح تصویر مختلفی از جمله 1/3، 2، 3 و... مگاپیکسل وجود دارند که بر اساس نیاز انتخاب میشوند.
- Minimum Illumination
تصاویر حاصل بازتاب نور از صحنههای مورد نظر هستند، بنابراین اگر در فضای مورد نظر نور کافی وجود نداشته باشد و LED - IR هم نتواند نور کافی را تأمین کند، تصویر فاقد کیفیت لازم خواهد بود. برای حل این مشکل دو راهکار وجود دارد:
راهکار اول: با استفاده از لامپ، روشنایی مورد نیاز را تأمین کنیم. این کار باعث میشود هزینه برق مصرفی زیاد شده، انرژی زیادی به هدر برود. در بعضی موارد هم تأمین نور به این روش امکانپذیر نیست.
راهکار دوم: از دوربینهایی استفاده کنیم که در نورهای خیلی کم هم میتوانند تصویر خوب تولید کنند.
مشخصه Minimum Illumination حداقل نوری را مشخص میکند که دوربین برای تولید تصویر با کیفیت خوب نیاز دارد و واحد آن Lux است. هر چقدر مقدار این مشخصه کمتر باشد، برای تصویر قابل قبول به شدت نور کمتری نیاز داریم.
- WDR (Wide Dynamic Range)
فعالیت گروهی (صفحهٔ 195 کتاب درسی)
در مورد تصاویر شکل بالا با هم کلاس خود بحث کنید.
در مکانهایی که لازم است برای کنترل تردد افراد، دوربین را به سمت در ورودی قرار دهیم، یا ناچار هستیم دوربین را به سمت پنجره قرار دهیم؛ از آنجا که شدت نور پشت پنجره و یا در ورودی خیلی زیادتر از داخل ساختمان است صورت افراد سیاه شده، قابل تشخیص نخواهد بود. برای حل این مشکل باید از دوربینهایی استفاده کنیم که قابلیت WDR داشته باشند.
- استاندارد ONVIF
تولید کنندگان دوربین، NVR و نرمافزارهای مدیریت تصویر، برای اینکه محصولاتشان بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، باید استاندارد ONVIF را پشتیبانی کنند.
کنجکاوی
اگر یک کارخانه NVR، دوربین و نرمافزار مدیریت تصویر تولید کند و همهٔ آنها بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، آیا باز هم لازم است استاندارد ONVIF را پشتیبانی کند؟ چرا؟
- 3D DNR
به تصاویر شکل زیر دقت کنید. چه تفاوتی بین تصویر چپ و راست مشاهده میکنید؟
هنگامی که نور محیط کم باشد، نسبت سیگنال به نویز تصویر زیاد میشود که تأثیر خود را بهصورت نقاطی در تصویر نشان میدهد. DNR به فناوری گفته میشود که بهصورت دیجیتال در هنگام پردازش تصویر، تأثیر نویزها را به حداقل میرساند. بعضی از دوربینها این قابلیت را ندارند. برخی 2D DNR دارند و برخی 3D DNR دارند. تأثیر 3D DNR بیشتر از 2D DNR است.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 196 کتاب درسی)
در مورد جدول زیر با هم کلاسی خود گفتوگو کرده، به سؤالات پاسخ دهید.

- کدام دوربین بیشترین و کدامیک کمترین کیفیت وضوح تصویر را دارد؟
- کدامیک از دوربینها را میتوان در فضای باز استفاده کرد؟
- برای کدامیک از دوربینها در شب باید نور کافی تأمین کرد؟
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 196 کتاب درسی)
فرض کنید مدیر هنرستان تصمیم گرفته است داخل کارگاه رایانه دوربین نصب کند، به صورتیکه بتواند رفت و آمد داخل کارگاه رایانه و همچنین رایانهها را بهوسیله دوربین تحتنظر داشته باشد، در طرحی که قبلا آماده کردید، حداقل مشخصات مورد نیاز هر دوربین را در جدول زیر بنویسید.
توجه داشته باشید که برای صرفهجویی در مصرف انرژی لامپهای کارگاه در شب باید خاموش باشند.
| ردیف | نوع دوربین از نظر شکل ظاهری | فاصله کانونی لنز | LED IR | WDR |
ضبط تصاویر دوربینهای تحت شبکه
برای ضبط تصاویر دوربینها از دو روش استفاده میشود:
روش اول: استفاده از دستگاه NVR
روش دوم: استفاده از یک رایانه با مشخصات سختافزاری مناسب و نرمافزار مدیریت تصویر
پژوهش (صفحهٔ 197 کتاب درسی)
در مورد DVR و Hybrid DVR تحقیق کنید.
ما روش اول یعنی NVR را مورد بررسی قرار میدهیم.
فرض کنید مدیر مدرسه علاوهبر تعداد و نوع دوربینها از شما خواسته است که NVR مناسبی را هم پیشنهاد کنید. برای این منظور لازم است که با مشخصات مهم برای انتخاب NVR آشنا شوید.
مشخصههای مهم در انتخاب NVR
تعداد کانال NVRها معمولا با 16،8،4، 24، 32 و 64 کانال در بازار موجود هستند. تعداد کانال به معنی حداکثر تعداد دوربینهایی است که NVR میتواند تصاویر آن را نمایش داده و یا ذخیره کند.
وضوح تصویر: وضوح تصویر، در NVRها از سه نظر اهمیت دارد:
- View (نمایش): NVR تصویر دوربینها با چه وضوح تصویری را میتواند بهصورت زنده نمایش دهد؟
- Record (ضبط): NVR چه تعداد از تصاویر دوربینها را با چه وضوح تصویر و چند فریم در ثانیه میتواند ضبط کند؟
- Playback (پخش): NVR چه تعداد از تصاویر ضبط شده و با چه وضوح تصویری را میتواند بهصورت همزمان بازپخش کند؟
اینها سؤالاتی هستند که در رابطه با وضوح تصویر NVR مطرح است و پاسخ آنها را باید در دفترچه راهنمای آن جستوجو کرد. به مشخصات یک نمونه NVR توجه کنید:

کنجکاوی
تصاویر ضبط شدهٔ چند دوربین 3 مگاپیکسل را بهصورت همزمان میتوان با این NVR پخش کرد؟
Stream و تعداد فریم در ثانیه: تعداد فریم در ثانیه نشان میدهد که NVR تصویر دوربینها در وضوح مختلف را با چند فریم در ثانیه ضبط و پخش کرده یا نمایش میدهد.
به شکل زیر دقت کنید:
دوربین، اطلاعات خام مربوط به تصاویر را تولید کرده، در بستر شبکه ارسال میکند. NVR اطلاعات دریافتی را پردازش و دو تصویر با کیفیت متفاوت ایجاد میکند. یک تصویر با کیفیت اصلی که به آن Main Stream و یک تصویر با کیفیت پایینتر که به آن Sub Stream میگویند. NVR تصاویر دوربینها را با کیفیت Main Stream ذخیره میکند و از طریق درگاه HDMI و یا VGA به صفحه نمایش ارسال میکند. Sub Stream برای تلفن همراه یا شبکههایی ارسال میشود که محدودیت پهنای باند دارند. بسیاری از دوربینهای تحت شبکه نیز امکان ارسال تصویر بهصورت Main Stream و Sub Stream را دارند که به آنها Dual Stream میگویند.
اجزا و مشخصات NVR
در شکلهای 23 و 24 پنل جلو و پشت یک مدل NVR نشان داده شده است. در جدول زیر وظیفه هر یک از اجزای پنل پشت آمده است.
| وظیفه اجزای پنل پشت NVR | ||
| شماره | پخش | شرح عملکرد |
| 1 | کانکتور منبع تغذیه | منبع تغذیه 12 ولت DC |
| 2 | ورودی صدا | رابط RCA برای ورودی صدا |
| 3 | رابط HDMI | رابط HDMI برای خروجی ویدیو |
| 4 | رابط LAN شبکه | رابط اترنت با قابلیت سازگاری با پهنای باند 10/100/1000Mbps |
| 5 | خروجی صدا | رابط RCA برای خروجی صدا |
| 6 | رابط VGA | رابط DB9 جهت خروجی VGA نمایش ویدیو و منو دستگاه |
| 7 | رابط USB | برای اتصال دستگاههای اضافی USB مانند ماوس و دیسک سخت |
| 8 | اتصال به زمین | قبل از شروع به کار NVR آن را متصل کنید. |
| 9 | کلید روشن و خاموش | کلید برای قطع و وصل برق دستگاه |
برخی از NVRها قابلیت ضبط و پخش صدا را دارند. دوربینهایی که دارای میکروفن داخلی هستند، صدا را همراه با تصویر بهوسیلهٔ بستر شبکه به NVR ارسال میکنند. علاوهبر آن، برخی از NVRها یک رابط RCA نیز برای اتصال مستقیم میکروفن دارند.
NVRها دارای درگاههای متعددی از جمله HDMI ،VGA ،USB، درگاه شبکه و ESATA هستند. هرچه کیفیت و تعداد این قبیل درگاهها بیشتر باشد، قابلیت NVR بیشتر خواهد بود.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 199 کتاب درسی)
نام هر بخش را روی شکل بالا بنویسید و به علائم آن دقت کنید.
کیس: NVRها مانند رایانه با کیسها و در اندازههای مختلفی وجود دارند. برخی از آنها قابلیت نصب در رک را دارند که به آنها Rack mount میگویند.
پژوهش (صفحهٔ 199 کتاب درسی)
در مورد ESATA تحقیق کنید.
دیسک سخت: در NVR تصاویر دوربینها روی دیسک سخت ذخیره میشود. هر چه حجم دیسک سخت بیشتر باشد، مدت زمان بیشتری میتوان تصاویر را ذخیره کرد، به همین دلیل تعداد و ظرفیت دیسک سختهایی که بهوسیله NVR پشتیبانی میشود، اهمیت زیادی دارد.
با توجه به اینکه در NVRها ذخیره و حذف اطلاعات روی دیسکسخت بهطور مداوم انجام میشود، لازم است از دیسکسخت مخصوص این کار استفاده شود. با توجه به نیاز مشتری، حجم دیسکسخت مورد نیاز متفاوت است. شرکتهای مختلف، ابزاری برای محاسبه حجم دیسکسخت در اختیار مشتری قرار میدهند. در این نرمافزارها براساس تعداد دوربین، وضوح تصویر و تعداد فریم تصاویر هر دوربین، Encoding مربوط به NVR و ظرفیت دیسکسخت، محاسبه میشود که تصاویر چند روز دوربینها ذخیره خواهد شد. همچنین میتوانیم مشخص کنیم که برای چند روز به تصاویر ذخیره شده نیاز داریم و سپس نرمافزار، حجم دیسکسخت مورد نیاز را محاسبه میکند. پس از تکمیل ظرفیت دیسکسخت تصاویر قدیمیتر پاک شده، تصاویر جدید جایگزین میشود.
قالب ذخیرهسازی تصاویر: قالب ذخیرهسازی تصاویر در حجم پروندههای ذخیره شده تأثیر میگذارد. بههمین دلیل یکی از مشخصههای مؤثر در انتخاب نوع NVR میتواند قالبهای ذخیرهسازی آن باشد.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 200 کتاب درسی)
- اگر کلاس شما به دو دوربین 5 مگاپیکسل احتیاج داشته باشد، برای اینکه تصاویر 30 روز دوربینها را با 25fps ذخیره کنیم، با استفاده از نرمافزار Disk Calculator ظرفیت دیسکسخت مورد نیاز را محاسبه کنید.
- در نرمافزار Disk Calculator چه قالبهایی برای ذخیرهسازی وجود دارد و کدامیک بیشترین حجم فشردهسازی را دارد؟
پهنای باند (Bandwidth): پهنای باند یکی از ویژگیهای بسیار مهم در انتخاب NVR است که با واحد Mbps سنجیده میشود. تعداد دوربین و وضوح تصویر آنها، تعداد streamها، تعداد فریم تصاویر و قالب ذخیرهسازی، پارامترهای مؤثر در مقدار پهنای باند است. باید قبل از انتخاب NVR حداقل پهنای باند مورد نیاز را محاسبه کنیم. معمولاً سازندگان NVR نرمافزاری برای محاسبه پهنای باند ارائه میکنند.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 200 کتاب درسی)
- نرمافزار Bandwidth Calculator را اجرا کرده، برای 8 عدد دوربین با وضوح تصویر 2 مگاپیکسل حداقل پهنای باند مورد نیاز NVR را برای حالتهای زیر محاسبه کرده، جدول را کامل کنید.
| تعداد فریم دوربینها | قالب ذخیرهسازی | حداقل پهنای باند مورد نیاز |
| 15 | H264 | |
| 25 | H264 | |
| 25 | H265 |
- میخواهیم تصاویر دو دوربین 5 مگاپیکسل و سه دوربین 2 مگاپیکسل 25fps را ضبط کنیم. در جدولی مشابه جدول بالا برای هر قالب ذخیرهسازی، حداقل پهنای باند NVR را محاسبه کنید.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 201 کتاب درسی)
- تصویر زیر مشخصات سه مدل NVR را نشان میدهد. پس از بررسی با همگروهی، جدول را کامل کنید.

| مدل NVR | c | b | a |
| تعداد کانالها | |||
| بیشترین تعداد فریم در حالت Main Stream | |||
| بیشترین وضوح تصویر قابلنمایش در درگاه HDMI | |||
| تعداد کانال بازپخش با وضوح تصویر 2 مگاپیکسل | |||
| تعداد دیسکسخت قابل پشتیبانی و حداکثر ظرفیت دیسکسخت | |||
| تعداد درگاه USB | |||
| حداکثر پهنای باند ورودی |
مکانهای مشاهده تصاویر
در حالت کلی تصاویر دوربینها به روشهای زیر قابل مشاهده هستند:
1- مستقیماً از طریق NVR با استفاده از درگاه HDMI یا درگاه VGA
2- بهوسیلهٔ نسخه سرویسگیرنده نرمافزار NVR که روی یک رایانه نصب شده است، از طریق شبکه محلی و یا اینترنت
3- بهوسیلهٔ اپلیکیشن قابل نصب روی گوشیهای هوشمند
با توجه به نکات بالا، پس از جانمایی دوربینها، باید در طراحی شبکه نیز پیشبینیهای لازم برای اتصال NVR به اینترنت صورت پذیرد. همچنین اگر بخواهیم افرادی از طریق شبکه محلی بهوسیله نسخه کلاینت به تصاویر دسترسی داشته باشند، بستر لازم برای آنان نیز تأمین شود.
پس از مشخص شدن تعداد، مدل دوربینها و نوع NVR باید شبکهٔ دوربینها طراحی شود. در این طراحی چند نکته باید مورد توجه قرار گیرد:
1- محل نصب NVR مشخص شده باشد.
2- مکانهای مشاهده تصاویر از قبل مشخص شده، بستر شبکه و یا تأمین اینترنت لازم برای آن پیشبینی شود.
3- در صورتیکه دوربینها PoE نباشند، باید در طرح خود پیشبینیهای لازم برای تغذیه دوربینها انجام شود. برای تأمین تغذیه دوربین دو راه حل وجود دارد:
- برای هر دوربین یک منبع تغذیه جداگانه در نظر گرفته شود.
- با توجه به تعداد دوربینها، یک منبع تغذیه مناسب برای تمام دوربینها در نظر گرفته شود.
با اطلاعات کسب شده تا این مرحله میتوانیم برای یک ساختمان، مانند هنرستان خود یک سیستم دوربین مداربسته تحت شبکه طراحی کنیم.
در دنیای کار علاوهبر موارد فوق یک ستون برای قیمت کالا و نهایتاً یک برآورد کلی از هزینه پروژه نیز اضافه میشود و کارفرما پس از دریافت آن معمولاً با توجه به موارد زیر در مورد واگذاری اجرای پروژه به شما تصمیم خواهد گرفت.
- حدود قیمت برآورد شده
- دقیق و کامل بودن طرح جانمایی دوربین
- مشخصات ذکر شده در فهرست تجهیزات
- برآورد حدودی از مدت زمان اجرای پروژه که این برآورد بیشتر به میزان تجربه، شرایط و محیط کار بستگی دارد.
ارزشیابی مرحله 2

فرض کنید که مدیر مدرسه بر اساس LOM، تجهیزات لازم را تهیه و از شما خواسته است که آنها را نصب و راهاندازی کنید.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 204 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم، دوربینها را مطابق نقشه شبکه در محل مورد نظر نصب کنید.
کارگاه 1 آمادهسازی دوربین
1- ولتاژ کاری دوربین را مشخص کنید.
ابتدا ولتاژ کاری دوربین را از روی دفترچه راهنما یادداشت کنید. مشخصات معمولا روی جعبه و بدنه دوربین نیز نوشته شده است.
2- متناسب با ولتاژ کاری دوربین، منبع تغذیه مناسب تهیه کنید.
3- یک کابل شبکه یک تا دو متری آماده کنید.
4- منبع تغذیه را به دوربین متصل کنید.
دوشاخه تغذیه را به برق و کانکتور آن را به دوربین وصل کنید. پس از حدود یک دقیقه دوربین آماده به کار است.
5- با کابل شبکه دوربین را به رایانه متصل کنید.
یک طرف کابل شبکه را به دوربین و سمت دیگر آن را به درگاه شبکه رایانه متصل کنید.
کارگاه 2 مشاهدهٔ تصویر دوربین
در دوربینهای تحت شبکه، برای اولین بار که از طریق Internet Explorer به دوربین متصل میشوید، یک پرونده افزونه (plugin) برای رایانه شما ارسال میشود. این پرونده باید بارگیری و نصب شود. در دفعات بعدی به این کار نیازی نخواهد بود.
1- آدرس IP دوربین، نام کاربری و گذرواژه دوربین را مشخص کنید.
در دفترچه راهنمای دوربین تحت شبکه همچنین روی برچسب موجود در بدنه دوربین آدرس IP، نام کاربری و گذرواژه نوشته شده است. در برخی از دوربینهای تحت شبکه، کارخانه سازنده برای حفظ امنیت، به دوربین گذرواژهای اختصاص نمیدهد و در اولین ورود از کاربر خواسته میشود گذرواژه دوربین را تعیین کند.
2- آدرس رایانه خود را در محدوده IP دوربین تنظیم کنید.
3- بهوسیلهٔ IE به Firmware دوربین متصل شوید.
برای دسترسی به Firmware، آدرس IP دوربین را در نوار آدرس مرورگر IE وارد کنید.
4- گذرواژه دوربین را تعیین کنید.
در صفحهای که ظاهر میشود، گذرواژه دوربین را P@ssword قرار دهید.
5- تصویر دوربین را بهصورت زنده (live View) مشاهده کنید.
کارگاه 3 تنظیمات اولیه دوربین
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 206 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم، تنظیمات زیر را انجام دهید.
- آدرس IP دوربین را در محدوده آدرس شبکه تنظیم کنید.
- تاریخ و ساعت دوربین را با رایانه همزمان کنید.
- نام دوربین را به Class تغییر دهید.
- اطلاعات عمومی دوربین را بررسی و جدول زیر را تکمیل کنید.
| نام مشخصه | مقدار |
| مدل دوربین | |
| شماره زنجیره دوربین | |
| نسخه Firmware تحت ویندوز | |
| نسخه Firmware تحت وب | |
| ساعت و تاریخ دوربین |
- دوربین را به سوییچ شبکه کارگاه وصل کنید و تصویر دوربین را همزمان بهوسیله همه رایانههای موجود در شبکه مشاهده کنید.
کارگاه 4 تنظیمات پیشرفته دوربین
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 207 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم موارد زیر را انجام دهید.
- یک کاربر جدید با نام کاربری test و گذرواژه 123@Test تعریف کنید. به این کاربر اجازه ندهید دسترسی live View Remote داشته باشد.
- با نام کاربری test به دوربین متصل شده، نتیجه را مشاهده کنید.
- با نام کاربری admin به دوربین متصل شده، وضوح تصویر را 720×1280 و تعداد فریم را 5 قرار دهید و تصویر را مشاهده کنید.
- با نام کاربری admin وارد تنظیمات دوربین شوید و با اعمال تغییرات زیر در تنظیمات دوربین، تأثیر آن را در تصویر دوربین مشاهده کرده، نتیجه را در جدول زیر بنویسید.
| نام مشخصه | مقدار | تاثیر در تصویر |
| WDR | ON (دوربین به سمت پنجره کلاس باشد) | |
| Mirror | Up/Down | |
| Rotate | ON | |
| White Balance | Natural Light | |
| Brightness | 100 |
- در منوهای دوربین جستوجو کرده، با توجه به اطلاعات بهدست آمده جدول زیر را تکمیل کنید.
| نام مشخصه | مقدار |
| انواع وضوح تصویری که دوربین پشتیبانی میکند. | |
| مدل دوربین | |
| وضوح تصویر دوربین در حالت Main Stream | |
| وضوح تصویر دوربین در حالت Sub Stream | |
| صدا را پشتیبانی میکند | |
| WDR را پشتیبانی میکند | |
| قالبهای تصاویری که دوربین میتواند تولید کند |
اگر در یک پروژه بخواهیم چندین دوربین نصب کنیم، برای تنظیم آدرس IP دوربینها بهجز استفاده از IE راهکار دیگری وجود دارد؟ تمام کارخانههای سازنده دوربینهای تحت شبکه، یک نرمافزار همراه دوربینها ارسال میکنند که بهوسیلهٔ آن میتوان بدون استفاده از مرورگر وب آدرس IP دوربینها را تنظیم کرد. پس از اجرای این نرمافزارها، فهرست دوربینهای موجود در شبکه نمایش داده خواهد شد. با انتخاب هر دوربین میتوان آدرس IP آن را تغییر داد.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 208 کتاب درسی)
آدرس IP دوربین موجود در کارگاه را با استفاده از نرمافزار SADP تغییر دهید.
راهاندازی NVR
پس از انجام تنظیمات لازم در دوربین، برای مدیریت و ضبط تصاویر بهوسیله NVR باید ارتباط دوربین را با NVR برقرار کنیم.
کارگاه 5 نصب دیسکسخت روی NVR
ابزارهای مورد نیاز: پیچ گوشتی مناسب
1- حداکثر ظرفیت دیسک سخت قابل نصب روی NVR را مشخص کنید.
پیش از شروع، حداکثر ظرفیت دیسک سخت قابل نصب روی NVR را با توجه به نیاز و دفترچه مشخصات فنی NVR انتخاب کنید.
2- درپوش NVR را جدا کنید.
پس از باز کردن پیچهای پشت و جانبی، درپوش NVR را جدا کنید.
3- یک سمت کابل داده را به دیسک سخت و سمت دیگر آن را به برد اصلی NVR متصل کنید
4- کابل تغذیه دیسک سخت را متصل کنید.
5- دیسک سخت را در محل خود محکم کنید.
دیسک سخت را در فضای خالی مخصوص نصب آن قرار داده، با بستن پیچهای زیر دستگاه، آن را در محل خود محکم کنید.
6- در پوش دستگاه را ببندید.
درپوش دستگاه را در جای خود قرار داده، پیچهایی را که باز کرده بودید، در محل خود ببندید.
کارگاه 6 نصب فیزیکی NVR
1- امکان نصب NVR در فضای مورد نظر را بررسی کنید.
مواردی که هنگام نصب فیزیکی باید مورد توجه قرار داد عبارتاند از:
- از وجود فضای کافی برای قرارگیری کابلهای صدا و ویدئو اطمینان حاصل کنید.
- بین دستگاههای موجود در رَک حداقل 2 سانتیمتر فاصله قرار دهید.
- چنانچه NVR قابلیت نصب داخل رَک را دارد، حتماً از پایههای نصب برای اتصال NVR به رَک استفاده کنید.
2- زاویه خم شدن کابلهای مورد استفاده NVR را بررسی کنید.
هنگام مسیردهی به کابلها مطمئن شوید که زاویه خم شدن کابل کمتر از 5 برابر قطر کابل نباشد.
3- سیم اتصال به زمین NVR را وصل کنید.
4- دمای محیط را تنظیم کنید.
دمای محیط برای NVRها معمولاً بین 10- تا 55 درجه سانتیگراد است.
5- رطوبت محیط را تنظیم کنید.
رطوبت محیط باید بین 10٪ تا 90٪ باشد.
مشابه دوربین، NVR هم دارای نام کاربری و گذرواژه است که در دفترچه راهنمای آن نوشته شده است. هنگام ورود به منوهای NVR نام کاربری و گذرواژه از شما درخواست میشود و بسته به نوع NVR در صورتیکه سه یا چهار مرتبه گذرواژه را اشتباه وارد کنید، ناچار به راهاندازی دوباره NVR خواهید شد. جهت افزایش امنیت برخی از کارخانههای سازنده، برای NVR گذرواژه تعریف نمیکنند و کاربر باید در اولین راهاندازی گذرواژه را تعریف کند. تا زمانیکه گذرواژه تعریف نشود، دستگاه قابل استفاده نخواهد بود. در برخی از مدلهای NVR، از الگو برای گذرواژه استفاده میشود.
کارگاه 7 مشاهده تصویر دوربین از طریق درگاه HDMI یا VGA
پس از مشاهده فیلم، مراحل کارگاه را انجام دهید.
1- تاریخ و ساعت NVR را تنظیم کنید.
2- آدرس IP را برای NVR در محدوده آدرس شبکه کارگاه تنظیم کنید.
3- دیسک سخت را قالببندی کنید.
4- دوربین را روی کانال شماره یک NVR اضافه کرده، تصویر آن را روی صفحه نمایش مشاهده کنید.
کارگاه 8 برخی امکانات کانالها در NVR
فیلم را مشاهده کنید و مراحل کارگاه را انجام دهید.
1- بهصورت دستی 5 ثانیه ضبط کنید.
2- تصاویر ضبط شده را مشاهده کنید.
3- تصویر را بهصورت دیجیتال بزرگنمایی کنید.
4- مشخصات تصویر را بررسی کنید.
روی دکمه Information کلیک کرده، مشخصات تصویر در این حالت را در جدول زیر وارد کنید.
| قالب ذخیرهسازی | وضوح تصویر | پهنای باند (kb) | تعداد فریم |
5- مشخصات stream تولید شده را بررسی کنید.
روی دکمه تبدیل stream کلیک کرده، بار دیگر جدول زیر را تکمیل کنید.
| قالب ذخیرهسازی | وضوح تصویر | پهنای باند (kb) | تعداد فریم |
6- دو جدول فوق را مقایسه کنید.
کارگاه 9 تنظیمات NVR با استفاده از منو
فیلم را مشاهده کنید و مراحل کارگاه را انجام دهید.
1- تاریخ و ساعت NVR را تنظیم کنید.
2- زبان NVR را به فارسی تغییر دهید.
3- وضوح تصویر خروجی را روی 768×1024 تنظیم کنید.
4- موقعیت جغرافیایی را روی تهران تنظیم کنید.
5- NVR را به گونهای تنظیم کنید که تصویر یکی از کانالها 5 ثانیه نمایش داده شده، سپس دوربین بعدی نمایش داده شود.
6- یک کاربر با نام Student و گذرواژه @1234Stu از نوع مهمان تعریف کنید، سپس با کاربر تعریف شده وارد NVR شده، جدول زیر را تکمیل کنید.
| نام گزینه | دسترسی دارد | دسترسی ندارد |
| تنظیم ساعت NVR | ||
| تغییر IP address | ||
| تغییر از Main Stream به Sub Stream | ||
| تعریف کاربر جدید |
تنظیمات ضبط تصاویر
یکی از اهداف اصلی نصب دوربین، ضبط تصاویر محیط موردنظر است. ضبط تصاویر به چند روش امکانپذیر است:
- ضبط دائم: تا زمانی که NVR و دوربینها روشن است، تصاویر دوربینها ضبط میشود.
- ضبط زمانبندی شده: ساعات و روزهای خاصی از ایام هفته برای ضبط تصاویر مشخص میشود.
- ضبط حساس به حرکت (Motion Detection): هر زمان که شیء یا شخصی مقابل دوربین حرکت کند، NVR شروع به ضبط تصاویر میکند.
- ضبط در حالت تشخیص اعلان خطر (Alarm Detection): چنانچه از یک حسگر بیرونی مانند حسگر تشخیص دود، فرمانی برای NVR ارسال شود، NVR ضبط را شروع میکند.
کنجکاوی
ضبط حساس به حرکت چه مزیتی دارد؟
کارگاه 10 تنظیم روش ضبط NVR
پس از مشاهده فیلم مراحل کارگاه را انجام دهید.
1- از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 7:30 صبح تا 14:45 تصاویر دوربینها را بهصورت دائم ضبط کنید.
2- روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت 0:00 تا 7:30 و از ساعت 14:45 تا 24 ضبط تصاویر در حالت حساس به حرکت باشد.
3- روزهای پنجشنبه و جمعه بهصورت ضبط حساس به حرکت تنظیم شود.
4- مقابل دوربین حرکت کرده، به نشانه ضبط روی صفحه نمایش توجه کنید.
5- یک قسمت از تصویر را ماسک (mask) کنید.
6- حداقل 5 دقیقه تصویر دوربین را ضبط کنید.
مقابل آن قسمت از تصویر که ماسک شده یک شیء را حرکت دهید، آیا نشانگر ضبط روی صفحه نمایش ظاهر میشود؟
کارگاه 11 بازپخش تصاویر و تهیه نسخه پشتیبان
پس از مشاهده فیلم مراحل کارگاه را انجام دهید.
1- تصاویر ضبط شده را بازپخش کنید.
2- از یک دقیقه از تصاویر ضبط شده، روی حافظه فلش پشتیبان بگیرید.
بررسی کنید فیلمی که روی حافظه فلش ذخیره شده است، روی رایانه قابل مشاهده است؟
با توجه به اینکه NVR تصاویر را با قالب H264 ذخیره میکند، برای اینکه بتوانیم آنها را در رایانه مشاهده کنیم، باید از Player کارخانه سازنده استفاده کنیم و یا با استفاده از نرمافزار کارخانه، قالب آن را به قالب mp4 یا قالب قابل پخش در دستگاههای media player تبدیل کنیم. این نرمافزار در لوح فشرده همراه NVR وجود دارد.
3- نرمافزار VSplayer را نصب و پروندهای که از NVR بهصورت پشتیبان تهیه کردهاید را بازبینی کنید.
بازگشت به تنظیمات پیشفرض کارخانه
ممکن است اطلاعاتی راجع به نسخه نرمافزار NVR احتیاج داشته باشیم یا بخواهیم تنظیمات انجام شده را به تنظیمات پیشفرض کارخانه برگردانیم. برای این منظور امکاناتی در قسمت maintenance پیشبینی شده است.
فعالیت کارگاهی (صفحهٔ 213 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم، وارد گزینه maintenance شده جدول زیر را تکمیل کنید.
| نام مشخصه | مقدار |
| مدل دستگاه | |
| شماره سریال | |
| نسخه firmware | |
| MAC address | |
| میزان داده ارسالی روی شبکه |
ارزشیابی مرحله 3

نسخه سرویسگیرنده نرمافزار NVR
در پروژهای که مدیر هنرستان تعریف کرده بود، پس از نصب همه دوربینها و NVR انجام تنظیمات نرمافزاری و تنظیم جهت دوربینها، مکانهای مورد نظر مدیر هنرستان تحت پوشش نظارت قرار گرفته، NVR شروع به ذخیرهسازی تصاویر میکند.
اکنون فرض کنید لازم باشد مدیر هنرستان و برخی از معاونان از دفترشان تصاویر دوربینها را مشاهده کنند راهحل چیست؟
برای این منظور رایانه مدیر و معاونان باید به شبکه دوربینها متصل باشند و نسخه سرویسگیرنده نرمافزار NVR را روی رایانه آنها نصب کنیم.
کارگاه 12 استفاده از نسخه سرویسگیرنده نرمافزار NVR
1- نرمافزار VMS4200 را از روی لوح فشرده همراه NVR روی رایانه خود نصب کنید.
2- برای ورود به نرمافزار VMS4200 نام کاربری و گذرواژه تعریف کنید.
پس از نصب نرمافزار هنگامی که اولین بار برنامه را اجرا میکنید باید یک نام کاربری و گذرواژه تعریف کنید.
فیلم را مشاهده کرده، مراحل 3 تا 7 را انجام دهید.
بهوسیله نرمافزار iVMS4200 از روی رایانههای موجود در شبکه دوربینها، علاوهبر مشاهده زنده تصاویر دوربینها، میتوان تصاویر ضبط شده را هم مشاهده کرد. علاوهبر این میتوان به تنظیمات NVR هم دسترسی پیدا کرد.
3- NVR موجود در کارگاه را به نرمافزار iVMS4200 اضافه کرده، تصاویر ضبط شده را بازپخش کنید.
4- مشخصات NVR را از طریق نرمافزار iVMS4200 مشاهده کنید.
5- کاربر جدید با دسترسی محدود در نرمافزار iVMS4200 تعریف کنید.
فرض کنید مدیر هنرستان میخواهد این نرمافزار را برای نگهبان مدرسه نصب کند، تا زمانی که هنرستان تعطیل است، نگهبان از طریق دوربینها وضعیت مدرسه را کنترل کند. البته نگهبان نباید به تنظیمات NVR دسترسی پیدا کند و تصاویر دوربینهای کلاس را مشاهده کند. نگهبان فقط اجازه دارد دوربینهای درون حیاط مدرسه و دوربین در ورودی را مشاهده کند. برای این کار باید بتوانیم یک کاربر جدید در نرمافزار iVMS4200 تعریف کنیم که دسترسی محدود داشته باشد. بنابراین یک کاربر جدید با نام Negahban و دسترسی Operator تعریف کنید.
6- با کاربر Negahban وارد نرمافزار iVMS4200 شوید و میزان دسترسی آن را بررسی کنید.
آیا این کاربر اجازه خروج از برنامه را دارد؟
7- نرمافزار Hik-Connect را روی گوشی همراه خود نصب کنید.
مدیر مدرسه علاوهبر دفتر خود علاقهمند است که روی گوشی تلفن همراه خود نیز تصویر دوربینها را داشته باشد. بههمین دلیل باید تنظیمات خاصی روی NVR صورت پذیرد. علاوهبر آن باید یک نرمافزار مخصوص مشاهده تصاویر روی گوشی همراه خود نصب کند.
8- تصاویر دوربینها را روی گوشی همراه مشاهده کنید.
برای انجام این مرحله، فیلم زیر را مشاهده کنید.
ارزشیابی مرحله 4

عیبیابی و پشتیبانی
در هنگام نصب به اشکالاتی برخورد خواهیم کرد که باید توانایی برطرف کردن آنها را داشته باشیم، علاوهبر آن یکی از وظایف افراد یا شرکتهایی که دوربینهای تحت شبکه را نصب میکنند، پشتیبانی و خدمات پس از نصب و راهاندازی است؛ زیرا معمولاً به مرور زمان مواردی رخ میدهد که نصب کنندگان دوربین موظف به رفع عیب هستند. برای مثال در مورد دوربینهایی که در مدرسه نصب کردهاید، ممکن است مشکلات زیر بهوجود آید:
- تصویر یکی از دوربینها قطع شود.
- روی NVR تمام تصاویر وجود دارد؛ ولی مدیر مدرسه قادر نباشد تصاویر دوربینها را در دفتر خود مشاهده کند.
- تصاویر دوربینها روی NVR قابل مشاهده باشد؛ ولی ضبط نشود.
به نظر شما چه موارد دیگری ممکن است رخ دهد؟
دلایل گوناگونی ممکن است وجود داشته باشد که تصویر یک دوربین قطع شود.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 217 کتاب درسی)
سه مورد از عواملی که میتواند باعث قطع تصویر دوربین شود را در جدول زیر وارد کنید.
| شرح ایراد رخداد احتمالی |
برای آنکه مشکل حل شود و تصویر دوربین دوباره مشاهده شود، باید مواردی که در جدول بالا مطرح کردهاید، بررسی شود و پس از مشخص شدن علت عیب، رفع مشکل صورت پذیرد.
فعالیت گروهی (صفحهٔ 217 کتاب درسی)
آیا ترتیب بررسی کنید؟ اگر بخواهید عیبیابی کنید به چه ترتیبی عمل میکنید؟
در این مورد با همگروهی خود بحث کنید و نتیجه آن را بهترتیب در جدول زیر وارد کنید. سپس اولویتهای گروه خود را با گروه دیگر مقایسه کنید.
| ردیف | شرح بررسی و نتیجه |
نظرات خود را با نظرات سایر هنرجویان کلاس مقایسه کنید، آیا همگی به یک نتیجه رسیدهاید؟ پاسخ قطعاً منفی خواهد بود. عیبیابی نه تنها در بحث دوربینهای تحت شبکه بلکه در سایر موارد از جمله کارهایی است که روش و دستورالعمل مدون و مشخصی برای آن وجود ندارد و هر شخصی ممکن است با شیوه و روش خاصی نسبت به رفع عیب اقدام کند. مهم آن است که بر اساس یک نقشه و روش صحیح، با کمترین هزینه و در کوتاهترین زمان، علت عیب مشخص شود. اگر برای عیبیابی روندنما رسم شود قطعاً در زمان کوتاهتری به نتیجه مطلوب خواهید رسید.
در این کتاب مشکلاتی که در سیستم دوربینهای تحت شبکه بهوجود میآید، را به سه دسته تقسیم میکنیم:
1- اشکال در بستر شبکه شامل کابل، سوییچ و کانکتورها
2- عیبهای نرمافزاری دوربینها و NVR
3- عیبهای سختافزاری مانند سوختن دوربین، NVR، سوییچ، منبع تغذیه و...
ما باید قادر باشیم عیبهایی که در گروه اول و دوم قرار دارند را برطرف کنیم ولی در مورد عیبهای دسته سوم در بیشتر مواقع مجبور خواهیم شد قطعه معیوب را تعویض کنیم. تشخیص و رفع عیبهای بستر شبکه در این پودمان توضیح داده نمیشود. در این بحث فرض ما بر این است که کابلهای شبکه، سوییچها و تمامی اتصالات شبکه سالم هستند. پس عیبهای دسته دوم و سوم را بررسی میکنیم.
اشکالات نرمافزاری
در بسیاری از موارد مشکلات موجود در سیستمهای نظارت تصویر، مربوط به تنظیمات firmware دوربین و NVR است. بههمین دلیل برگرداندن تنظیمات کارخانه (reset to factory) میتواند اشکالات مربوط به تنظیمات را از بین ببرد.
کارگاه 13 برگرداندن تنظیمات کارخانه دوربین
برای بازگشت به تنظیمات کارخانه از گزینه reset to factory در منوهای firmware دوربین استفاده میکنیم. برای برگرداندن برخی تنظیمات به تنظیمات کارخانه به روش زیر عمل میکنیم:
1- آدرس IP دوربین را در IE وارد کنید.
2- نام کاربری و گذرواژه را وارد کرده روی Login کلیک کنید.
3- دکمه OK کادر Bit Rate Type را کلیک کنید.
4- به تنظیمات پیشفرض وارد شوید.
در کادر Device Config گزینه advanced و سپس Default را انتخاب کنید.
5- موارد دلخواه را به تنظیمات کارخانه بازگردانید.
در کادر محاورهای Default با انتخاب هر یک از تنظیمات دوربین میتوان آن را به تنظیمات کارخانه برگرداند. کاربرد گزینه select all چیست؟
6- آدرس IP دوربین را از طریق نرمافزار پیدا کنید.
گاهی اوقات ممکن است آدرس IP دوربین را نداشته باشیم. در این صورت وارد شدن به منوها از طریق IE امکانپذیر نخواهد بود. برای پیدا کردن آدرس IP دوربین باید از نرمافزارهایی استفاده کرد که کارخانه سازنده در اختیار کاربران قرار میدهد. قبلاً با نرمافزار SADP آشنا شدهاید در اینجا یکی دیگر از نرمافزارهای موجود در بازار به نام Device Manager معرفی میشود.
پس از اجرای این نرمافزار روی دکمه IP Search کلیک کنید، تا فهرست دوربینهای موجود در شبکه نمایش داده شود. با انتخاب هر کدام از دوربینها در منوی سمت چپ آدرس IP و سایر مشخصات دوربین نمایش داده خواهد شد. از طریق گزینه Reset Config میتوان تنظیمات را به تنظیمات پیشفرض کارخانه برگرداند.
برخی کارخانهها به منظور افزایش امنیت دسترسی به تصاویر دوربین، در صورت فراموش کردن گذرواژه کاربر admin امکان تغییر گذرواژه یا پیدا کردن آن را از طریق نرمافزار در اختیار کاربران قرار نمیدهند و تنها راهحل مشکل این است که با ارائهکنندگان خدمات پس از فروش دوربین تماس گرفته شود، این ارائهکنندگان معمولا برگ خرید، شماره زنجیره و مدل دوربین را درخواست میکنند و یک پرونده برای تغییر گذرواژه دوربین برای شما ارسال میکنند.
برگرداندن تنظیمات کارخانه NVR
NVRها نیز گزینه مربوط به برگرداندن تنظیمات کارخانه را دارند و با ورود به منوی آنها امکان reset to factory وجود دارد.
ممکن است کاربران گذرواژه NVRها را فراموش کنند، در چنین حالتی نیز امکان دسترسی به منوهای NVR وجود نخواهد داشت. در این صورت شرکتهایی که خدمات پس از فروش NVRها را انجام میدهند بهوسیله نرمافزارهای خاص خود میتوانند گذرواژه و سایر تنظیمات را به پیشفرض کارخانه برگردانند.
بهروزرسانی firmware
کارخانههای سازنده، نسخههای جدید firmware تجهیزات خود را از طریق تارنمای خود در اختیار کاربران قرار میدهند. معمولاً نسخههای جدید firmware امکانات بیشتری دارند و در صورت وجود نسخه جدید، بهتر است نسخه قدیمی ارتقا داده شود. ضمن اینکه برخی از مشکلات غیرمعمول در NVRها با ارتقای نسخه میانافزار حل میشود.
NVR firmware موجود در کارگاه را ارتقا دهید.
ارزشیابی مرحله 5

جدول ارزشیابی پایانی
